Θωμᾶ Ν. Ζήση, Φιλολόγου-Γυμνασιάρχου: Ἀναλυτικά περιεχόμενα τῶν ἑρμηνευτικῶν σχολίων καί σημειώσεων

Γιά καθαρά ἐποπτικούς καί πρακτικούς λόγους θεωρήσαμε σκόπιμο νά παραθέσουμε κατωτέρω τούς τίτλους τῶν ἑρμηνευτικῶν σχολίων καί σημειώσεων. Μπορεῖ ἔτσι ὁ ἀναγνώστης ἀπό τή μιά νά ἔχει μπροστά του συγκεντρωμένα τά θέματα καί ἐκεῖνα τά σημεῖα ἀπό τίς Ἀκολουθίες τοῦ γάμου πού σχολιάστηκαν ἰδιαίτερα καί ἀπό τήν ἄλλη νά διευκολύνεται κάθε φορά πού θά ἤθελε νά ἀνατρέχει στό κατάλληλο σημεῖο πού τόν ἐνδιαφέρει ἤ τόν ἀπασχολεῖ. Ἡ ἀναλυτική ἑπομένως παράθεση τῶν περιεχομένων τοῦ Γ´ μέρους τοῦ βιβλίου ἐξυπηρετεῖ καί τό συστηματικό μελετητή καί τόν ἁπλό ἀναγνώστη πού θά ἤθελε εὐκαιριακά νά διαβάζει ὁρισμένα κάθε φορά ἐνδιαφέροντα ἤ δύσκολα στήν κατανόηση σημεῖα τῆς ἱερολογίας τοῦ θρησκευτικοῦ ὀρθόδοξου γάμου.

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΑΡΡΑΒΩΝΑ

1. Ἡ Ἀκολουθία τοῦ ἀρραβώνα καί ἡ καθιέρωση τοῦ θρησκευτικοῦ γάμου (γενικές πληροφορίες).

2. Οἱ ὅροι «μνῆστρα» καί «ἀρραβών».

3. Ἡ βαθύτερη σημασία τοῦ εἰσαγωγικοῦ σημειώματος τῆς Ἀκολουθίας τοῦ ἀρραβώνα.

4. Ἡ ἀμοιβαία συναίνεση τῶν μελλονύμφων ὅρος ἀπαραίτητος γιά τήν τέλεση τῆς Ἀκολουθίας τοῦ ἀρραβώνα.

5. Ἡ σημασία τῆς ἑβραϊκῆς λέξεως «ἀμήν».

6. «Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν».

7. Ἡ τεκνογονία στό γάμο εἶναι θέλημα καί δωρεά τοῦ Θεοῦ καί ὁλοκληρώνει τήν εὐτυχία τῶν νεονύμφων.

8. Ἡ «τελεία ἀγάπη».

9. Ἡ ἀμοιβαία βοήθεια τῶν νεονύμφων εἶναι καθῆκον τους καί συντελεῖ στήν εὐδοκίμηση τοῦ δεσμοῦ.

10. Ἡ ἀμοιβαία ἐμπιστοσύνη τῶν νεονύμφων τούς ἐξασφαλίζει τή σύμπνοια καί τήν ὁμόνοια.

11. Ἡ συζυγική πίστη ὅρος ἀπαραίτητος γιά τή μονιμότητα τοῦ δεσμοῦ τοῦ ἀντρόγυνου.

12. Κληρονόμοι τῆς «ἐπαγγελίας» τοῦ Θεοῦ.

13. Ὁ Νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας.

14. Ὁ Λειτουργός τοῦ Ὑψίστου ἐπικαλεῖται τό Θεό νά εὐλογήσει τόν ἀρραβώνα τῶν μελλονύμφων.

15. Ἡ τελετή τῆς ἐπίδοσης καί ἀνταλλαγῆς τῶν δαχτυλιδιῶν καί ἡ συμβολική τους σημασία.

16. Ἡ μνηστεία τοῦ Ἰσαάκ καί τῆς Ρεβέκκας, ὅπου ἀποκαλύφθηκε τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, παράδειγμα εὐλογημένου ἀρραβώνα.

17. «Στήριξον τόν παρ᾿ αὐτοῖς λαληθέντα λόγον».

18. «Σύ γάρ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἐδημιούργησας ἄρσεν καί θῆλυ».

19. «Παρά σοῦ ἁρμόζεται ἀνδρί γυνή εἰς βοήθειαν».

20. «Καί (παρά σοῦ ἁρμόζεται ἀνδρί γυνή εἰς) διαδοχήν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων».

21. «Στήριξον τόν ἀρραβῶνα αὐτῶν ἐν πίστει καί ὁμονοίᾳ καί ἀληθείᾳ καί ἀγάπῃ».

22. Ὁ Ἰωσήφ ἔγινε κύριος τῆς Αἰγύπτου γιά τή σύνεση καί τή φρονιμάδα του καί φόρεσε τό δακτυλίδι τοῦ Φαραώ.

23. Ὁ Δανιήλ δοξάστηκε στή Βαβυλώνα γιά τή σοφία του καί τή σύνεσή του καί τιμήθηκε μέ χρυσό μανιάκη ἀπό τό βασιλιά τῆς χώρας.

24. Ἕνα δαχτυλίδι ἀποκάλυψε τήν ἀλήθεια τῆς Θάμαρ καί τή δικαίωσε.

25. Τό δαχτυλίδι τοῦ ἀσώτου σύμβολο τῆς ἀπελευθέρωσής του ἀπό τήν κυριαρχία τῆς ἁμαρτίας.

26. Ἡ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς θάλασσας ἀπό τούς Ἑβραίους «ἀβρόχοις ποσίν» ἦταν ἔργο θαυμαστό τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ.

27. Τό ἄπειρο μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ.

28. Ἡ θεία εὐλογία τῶν νεονύμφων ἐκφράζεται ὡς ἀπόλυτη βεβαιότητα.

29. Τί εἶναι ἡ Ἐκτενής.

30. Τί εἶναι ἡ Ἀπόλυση.

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ

1. «Εἰ μέν βούλονται ἐν ταὐτῷ στεφανωθῆναι».

2. Ὁ νάρθηκας (πρόναος) καί ἡ χρήση του.

3. Ἡ σημασία καί ἡ θέση τοῦ 127 Ψαλμοῦ στήν «Ἀκολουθία τοῦ Στεφανώματος».

4. Ὁ τοῦ Θεοῦ φόβος.

5. «Ἄμπελος εὐθηνοῦσα».

6. «Νεόφυτα ἐλαιῶν».

7. Σιών. Ἡ κυριολεκτική καί μεταφορική της σημασία.

8. Ἱερουσαλήμ. Ἡ κυριολεκτική καί μεταφορική της σημασία.

9. Ἰσραήλ. Ἡ κυριολεκτική καί μεταφορική σημασία τοῦ ὅρου.

10. Τί εἶναι ἡ Συναπτή.

11. Ὁ γάμος, θεσμός τοῦ Θεοῦ ἀπό τήν ἐποχή τῶν πρωτοπλάστων.

12. Εὐλογημένα ἀντρόγυνα τῆς Ἁγίας Γραφῆς παραδείγματα πρός μίμηση.

13. «Ὁ... παραγενόμενος ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας καί τόν ἐκεῖσε γάμον εὐλογήσας».

14. «Ἐνταῦθα παραγενόμενος τῇ ἀοράτῳ σου ἐπιστασίᾳ».

15. Τά ἐπίγεια καί οὐράνια ἀγαθά εἶναι δῶρα τοῦ Θεοῦ πού παρέχονται στό ἀντρόγυνο ὄχι χωρίς ἀγώνα.

16. «Τήν κοίτην αὐτῶν ἀνεπιβούλευτον διατήρησον».

17. «Καί δός αὐτοῖς ἀπό τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ ἄνωθεν καί ἀπό τῆς πιότητος τῆς γῆς».

18. Ἡ καλή χρήση τῶν ἀγαθῶν.

19. «Δωρούμενος ἅμα καί τοῖς συμπαροῦσι πάντα τά πρός σωτηρίαν αἰτήματα».

20. «Ὁ τοῦ μυστικοῦ καί ἀχράντου γάμου ἱερουργός».

21. Ἡ σημασία τῶν ὀνομάτων γυνή, Εὔα καί Ἀδάμ.

22. «Ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τόν πατέρα αὐτοῦ καί τήν μητέρα, καί προσκολληθήσεται πρός τήν γυναῖκα αὐτοῦ».

23. «Οὕς ὁ Θεός συνέζευξεν, ἄνθρωπος μή χωριζέτω». Τό ἀδιάλυτο τοῦ γάμου.

24. «Καί δός τῇ παιδίσκῃ ταύτῃ ἐν πᾶσιν ὑποταγῆναι τῷ ἀνδρί, καί τόν δοῦλόν σου τοῦτον εἶναι εἰς κεφαλήν τῆς γυναικός».

25. Ὁ Λειτουργός ἐπικαλεῖται τό Θεό νά εὐλογήσει τούς νεονύμφους, ὅπως ἀκριβῶς εὐλόγησε φημισμένα γιά τήν πίστη τους καί ὑποδειγματικά γιά τήν ἀρετή τους ἀντρόγυνα τῆς Ἁγίας Γραφῆς.

26. Ὁ Λειτουργός παρακαλεῖ τό Θεό νά ἐκδηλώσει πλήρη τήν προστασία του καί τήν εὔνοιά του πρός τούς νοενύμφους καί νά τούς κάμει νά νιώσουν τή χαρά πνευματικῶν ἀγώνων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα βιβλικῶν καί ἐκκλησιαστικῶν μορφῶν.

27. «Εὐχαί γονέων στηρίζουσι θεμέλια οἴκων».

28. «Ὕψωσον αὐτούς ὡς τάς κέδρους τοῦ Λιβάνου».

29. «Ἵνα, πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες, περισσεύσωσιν εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν καί σοί εὐάρεστον».

30. «Ὁ Θεός ὁ ἅγιος, ὁ πλάσας ἐκ χοός τόν ἄνθρωπον, καί ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ ἀνοικοδομήσας γυναῖκα, καί συζεύξας αὐτῷ βοηθόν κατ᾿ αὐτόν, διά τό οὕτως ἀρέσαι τῇ σῇ μεγαλειότητι, μή μόνον εἶναι τόν ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς».

31. «Ἐξαπόστειλον τήν χεῖρά σου ἐξ ἁγίου κατοικητηρίου σου».

32. «Καί ἅρμοσον τόν δοῦλόν σου (τόνδε), καί τήν δούλην σου (τήνδε), ὅτι παρά σοῦ ἁρμόζεται ἀνδρί γυνή».

33. Τά στέφανα τοῦ γάμου καί ἄλλα ἐπιμέρους στοιχεῖα τῆς ἱεροτελεστίας.

34. Τά δοξασμένα καί τιμημένα στέφανα.

35. Οἱ στίχοι τοῦ Προκειμένου «ἔθηκας ἐπὶ τήν κεφαλήν αὐτῶν στεφάνους...».

36. Ἡ παντοτινή εὐχαριστία «ὑπέρ πάντων» καί ἡ πρός ἀλλήλους ὑποταγή «ἐν φόβῳ Χριστοῦ».

37. Πρῶτο καί ὕψιστο καθῆκον τῆς συζύγου ἡ «ἐν παντί» ὑποταγή.

38. Θεμελιῶδες καί ὕψιστον καθῆκον τοῦ συζύγου ἡ εἰλικρινής καί «μέχρι θυσίας» ἀγάπη.

α) Ἡ ἀγάπη τοῦ ἄντρα γιά τή γυναίκα πρέπει νά ἔχει ὡς πρότυπο τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ γιά τήν Ἐκκλησία.

β) Ὁ ἄντρας ὀφείλει νά ἀγαπᾶ τή γυναίκα του, ὅπως ἀκριβῶς ἀγαπᾶ τό ἴδιο του τό σῶμα, ὅπως ἀγαπᾶ τόν ἑαυτό του δηλαδή.

γ) Ὁ γάμος εἶναι εἰκόνα τῆς μυστικῆς ἕνωσης Χριστοῦ καί Ἐκκλησίας· γι᾿ αὐτό καί θεωρεῖται τό μυστήριο τοῦτο μέγα, μεγάλης δηλαδή σπουδαιότητας καί σημασίας.

39. Ἡ σημασία τῆς ἑβραϊκῆς λέξεως «ἀλληλούϊα».

40. «Σύ, Κύριε, φυλάξαις ἡμᾶς καί διατηρήσαις ἡμᾶς».

41. Τό θαῦμα τοῦ Κυρίου «ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας» ἑρμηνεύεται ὡς ἔκφραση τῆς θείας οἰκονομίας νά ἐξυψωθεῖ καί καθαγιασθεῖ ὁ θεσμός τοῦ γάμου.

42. «Τί ἐμοί καί σοί, γύναι; οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου».

43. «Ὅ,τι ἄν λέγῃ ὑμῖν, ποιήσατε».

44. «Χωροῦσαι (αἱ ὑδρίαι) ἀνά μητρητάς δύο ἤ τρεῖς».

45. «Φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνῳ».

46. «Ταύτην ἐποίησε τήν ἀρχήν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας καί ἐφανέρωσε τήν δόξαν αὐτοῦ».

47. Ἡ ὁμόνοια πρωταρχικό στοιχεῖο γιά τήν ὁμαλή συμβίωση καί τήν προκοπή τοῦ ἀντρόγυνου.

48. «Τίμιον αὐτοῖς τόν γάμον ἀνάδειξον· ἀμίαντον αὐτῶν τήν κοίτην διατήρησον· ἀκηλίδωτον αὐτῶν τήν συμβίωσιν διαμεῖναι εὐδόκησον».

49. Ἡ «Κυριακή» προσευχή καί ἡ θέση της στήν Ἀκολουθία τοῦ στεφανώματος.

50. Τό «κοινόν ποτήριον» καί ἡ σημασία του.

51. Ὁ «χορός τοῦ Ἡσαΐα» καί ἡ σημασία του.

52. «Ἅγιοι Μάρτυρες, οἱ καλῶς ἀθλήσαντες καί στεφανωθέντες».

53. «Ἀποστόλων καύχημα, Μαρτύρων ἀγαλλίαμα».

54. «Μεγαλύνθητι, Νυμφίε, ὡς ὁ Ἀβραάμ...».

55. «Καί σύ, Νύμφη, μεγαλύνθητι ὡς ἡ Σάρρα...».

56. «Εὐλόγησον αὐτῶν εἰσόδους καί ἐξόδους».

57. «Ἀνάλαβε τούς στεφάνους αὐτῶν ἐν τῇ βασιλείᾳ σου, ἀσπίλους καί ἀμώμους καί ἀνεπιβουλεύτους διατηρῶν».

58. Ἡ εὐχή τῆς Ἀπόλυσης.

59. Ἡ «λύσις» τῶν στεφάνων μετά τό ἑορταστικό ἑπταήμερο.

60. «Ὁ τοῦ ἐνιαυτοῦ τόν στέφανον εὐλογήσας».

61. «Ὅτι ἁγνοί πρός τόν ὑπό τοῦ νομοθετηθέντα γάμον συνήφθησαν».

62. Εὐχαριστήρια εὐχή κατά τή «συστολή» τῶν συμβόλων τοῦ γάμου.

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΣΕ ΔΙΓΑΜΟ

1. Ἡ προσφορά καί ἡ σωτηρία τῆς πόρνης Ραάβ.

2. «Καί τοῦ Τελώνου τήν μετάνοιαν προσδεξάμενος».

3. «Μή μνησθῇς ἁμαρτημάτων ἡμῶν ἀγνοίας ἐκ νεότητος».

4. «Ἐάν γάρ ἀνομίας παρατηρήσῃς, Κύριε...».

5. «Σύ γάρ μόνος ὑπάρχεις... πολυέλεος, πολυεύσπλαγχνος καί μετανοῶν ἐπὶ κακίαις ἀνθρώπων».

6. «Δώρησαι αὐτοῖς... τῆς πόρνης τά δάκρυα».

7. «(Δώρησαι αὐτοῖς)... τοῦ ληστοῦ τήν ἐξομολόγησιν».

8. «Τό καθ᾿ ἡμᾶς διαρρήξας χειρόγραφον, καί τῆς δυναστείας τοῦ διαβόλου ρυσάμενος ἡμᾶς».

9. «Κρεῖσσον ἐν Κυρίῳ γαμεῖν ἤ πυροῦσθαι».

10. «Οὐδείς γάρ ἐστιν ἀναμάρτηρος, οὐδ᾿ ἄν μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ ἐστιν, ἤ χωρίς ρύπου, εἰ μή σύ μόνος...».

11. Ἡ εἰδοποιός διαφορά καί ὁ χαρακτήρας τῆς Ἀκολουθίας «εἰς δίγαμον».

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΠΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗΣ ΓΑΜΟΥ

1. «Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι».

2. «Μακάριος ἀνήρ ὁ φοβούμενος τόν Κύριον».

3. «Ὅτι μέγας καί φοβερός ὁ Θεός ἐπὶ πάντας τούς περικύκλῳ αὐτοῦ».

4. «Εἰς τόν αἰῶνα φυλάξει Κύριος τό ἔλεος αὐτοῦ καί ἡ διαθήκη αὐτοῦ πιστή».

5. «Δόξα καί πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ».

6. «Ἡ γάρ χείρ Κυρίου συναντιλήψεται αὐτῷ, καί ὁ βραχίων αὐτοῦ κατισχύσει αὐτόν».

7. «Ἡ γυνή σου ὡς ἄμπελος εὐθηνοῦσα ἐν τοῖς κλίτεσι τῆς οἰκίας σου· οἱ υἱοί σου ὡς νεόφυτα ἐλαιῶν κύκλῳ τῆς τραπέζης σου».

8. «Εὐλογήσαι σε Κύριος ἐκ Σιών καί ἴδοις τά ἀγαθά Ἱερουσαλήμ πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου».

9. «Εἴη τό ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος».

10. «Ὁ τό μεσότοιχον τῆς ἔχθρας καταλύσας καί εἰρήνην τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων δωρησάμενος».

11. Τά ἰδιάζοντα στοιχεῖα τῆς Ἀκολουθίας «ἐπὶ ἐπανασυστάσει γάμου».

12. «Ἡ συνήθης Ἀπόλυσις».


Εκτύπωση   Email